¤ Imperium FAXu - Pete Namlook ¤

Czy w skomercjalizowanym wiecie muzycznym XX wieku mona kultywowa niezaleno artystyczn i promowa modych artystw nie majc na celu profitw ze sprzeday? Zapraszam do zapoznania si z histori niezwykego czowieka, ktremu udao si stworzy prawdziwie niezalen wytwrni powaan w caym elektronicznym wiecie, ktry jednoczenie walczy o niezaleno modych, obiecujcych twrcw zanim wpadn w tryby nastawionego na zysk wiatowego rynku muzycznego.

To historyczne

Pete Namlook naprawd nazywa si Peter Kuhlmann i jest Niemcem. Artystyczny pseudonim "Namlook" to jego nazwisko odczytane wspak w transkrypcji angielskojzycznej. Wychowa si w niezamonej, robotniczej rodzinie we Frankfurcie. W rodzinie Kuhlmannw nikt nie odebra muzycznego wyksztacenia, ani nie by muzykiem, jednak to rodzina wpoia Peterowi wraliwo i mio do natury, dziki ktrym on sam tumaczy swoj pniejsz fascynacj muzyk. Najwikszy wpyw na Petera mia jego stryjeczny dziadek mieszkajcy na wsi. To on wpoi mu mio do przyrody i wyostrzy jego zmysy w kierunku rodowiska naturalnego. Nauczy go, e po mierci nie bdzie potrzebowa niczego co posiada za ycia i dlatego naley si dzieli tym co si ma i pomaga innym. Wanie to przesanie towarzyszyo Kuhlmannowi przez cae ycie a po dzie dzisiejszy.

W jego rozwoju muzycznym bardzo wany by moment kiedy rodzice kupili mu pierwszy prawdziwy instrument, gitar akustyczn. Nie by to wysokiej klasy instrument, gdy sytuacja finansowa nie pozwalaa na wydatek wikszy ni 50 marek, lecz mody Peter postanowi w jak najwikszym stopniu pozna i opanowa jego tajniki. Najtrudniej byo waciwie nastroi gitar, potem na podstawie tabulatur beatlesowskich utworw nauczy si akordw, poniej zafascynowa si jazzowymi standardami, zacz gra solwki.

W 1974 roku wyjecha z ojcem na wakacje do Turcji i wanie tam dokonaa si w nim przemiana, ktra nakrelia kierunek jego muzycznych zainteresowa. Muzyka, ktr sycha byo niemale w kadej uliczce oraz wszechobecna natura. Ktrego dnia Peter usiad z gitar nad wolno pyncym strumieniem, wsuchujc si w dwiki pyncej wody zacz gra wraz z ni. Odbiera dwiki natury i poprzez swj instrument przekazywa jej swoje emocje i odczucia. Mia wraenie e jego dwiki wpywaj na otoczenie, w ktrym si znajdowa, a ono zaczyna odpowiada mu dwikami. Od tej pory w jego muzyce bardzo wan rol odgrywaa natura i otoczenie, a to co my dzisiaj nazywamy ambientem on wtedy okrela mianem environmental.

Pierwsze utwory rejestrowa na poyczonym od ojca magnetofonie Revox. Bya to muzyka inspirowana natur, np. rejestrowa piew ptakw za oknem, do ktrego poniej dogrywa parti gitary, a jeszcze pniej eksperymentowa z dwikami sitar. Brak wielociekowego zapisu powodowa e ostateczne nagranie bardzo szumiao. Pniej przyszy pierwsze wystpy na ywo ze skleconym naprdce zespoem (pierwsza gaa, 10 marek). Na ywo grywa raczej muzyk bardziej jazzow, gdy jego prywatne fascynacje nie znajdyway chtnych do promocji. Podj studia na Uniwerytecie Goethego we Frankfurcie wybierajc kierunek teorii muzyki, gdy bardzo interesowao go wszystko zwizane z jej tworzeniem, notacje, systemy tonalne, skale, akordy itp. Ju w latach osiemdziesitych zwiza si z wytwrni A&R. Wsppracujc z rnymi muzykami nagrywa pyty midzy innymi jako Romantic Warrior. W latach 1983-1990 muzyka Kuhlmanna bya rnorodna i obejmowaa takie gatunki jak jazz, jazz-rock, fusion i muzyka elektroniczna.

Ju w latach dziewidziesitych Peter zacz wspprac z muzykami i dj'ami zwizanymi z frankfurck scen techno. Na pocztku by to Christian Thier (DJ Criss), z ktrym Namlook wyprodukowa maxi-singiel "Sequential". To wanie DJ Criss przekona Namlooka aby na stronie B singla umieci jeden z jego 'chill-outowych' utworw "The Mission/Sonne" (skomponowany jeszcze w 1986 roku). Znajomo z Thier'em zaowocowaa poznaniem innych twrcw techno, jak Pascal F.E.O.S, z ktrym wyprodukowa nastpnego 'maxi'. By moe wszystko potoczyoby si inaczej gdyby nie materia "True Colours", ktry Namlook produkowa razem z F.E.O.Sem i Non Erikiem. Nikt nie chcia go wyda. Wszyscy menaderzy z wytwrni A&R twierdzili e potrafi odrni muzyk interesujc od nudnej, a "True Colours" zaliczyli do tej drugiej. Podobnie byo z innymi, Pete wdrowa od wytwrni do wytwrni i nikt nie by zainteresowany wydaniem. Wtedy Eric i Namlook zaczli zastanawia si nad zaoeniem wasnej wytwrni, dziki ktrej mogliby si uniezaleni od wtpliwych gustw muzycznych biurokratw w wielkich wydawniczych molochach. I tak narodzi si...

FAX

Pocztki byy trudne. Brakowao im pienidzy i nie mieli dystrybutora, ktry zechciaby sprzedawa ich wydawnictwa. Postanowili jednak wyoy pienidze na toczenie i z zaskoczeniem stwierdzili e udao im si sprzeda wasnymi kanaami cae 500 kopii. Zdecydowali si na tak limitowan edycj gdy cigle liczyli, e uda im si podpisa kontrakt z dystrybutorem lub wiksz wytwrni. Zaczli robi plany, ale w tym momencie nastpi rozam i drogi Namlooka oraz Non Erika rozeszy si.

Namlook od pocztku marzy o tym by mg utrzymywa si z muzyki. Lecz to nie wszystko, chcia jak najbardziej rozpowszechni muzyk ambient, jego celem byo stworzenie midzynarodowej sceny ambient-environmental skadajcej si z niezalenych finansowo tworcw, ktrzy nastawieni s na muzyk, a nie na pienidze. Zosta sam z pomysem na to jakimi zasadami ma si rzdzi jego wytwrnia. Zrezygnowa z jakiejkolwiek struktury organizacyjnej i siedziby firmy, do dzisiaj jedynym pracownikiem Fax jest Peter Kuhlmann. To pozwala mu utrzymywa niskie koszty. Zdecydowana wikszo zyskw ze sprzeday trafia do artystw. Podstaw jest zysk, a zysk wedug Namlooka to przychody ze sprzeday danej pyty minus koszty fizycznego jej wyprodukowania. Z otrzymanej sumy odejmuje si 10% na koszty zwizane z prowadzeniem wytwrni, a reszta czyli 90% jest przekazywana artystom (w przypadku kolaboracji kilku artystw owe 90% dzielone jest na odpowiedni ilo czci). Transfery s przeprowadzane natychmiast po otrzymaniu pienidzy przez wytwrni, a nie jak to si robi w wielkich firmach czyli 90 dni po 30 czerwca lub 31 grudnia. Te oszukacze sztuczki i tricki s obce Namlookowi. A skd si wzia nazwa Fax? Pierwsze wydawane przez Namlooka pozycje to byy 12-calowe winyle, na ktrych oprcz tytuw i informacji o utworach nie byo adnego adresu wydawcy, nic... prcz numeru faksu Namlooka czyli "Fax +49-69/450464". By to jedyny kontakt z wydawc. Kto wzi to za nazw wytwrni i tak ju zostao.

Wspomniany wczeniej "True Colours" by pierwszym wydawnictwem z charakterystyczn sygnatur "Fax +49-69/450464" i ukaza si jesieni 1992 roku. Dwa nastpne "Limelight" i "Deltraxx" ukazay si dwa tygodnie po nim. Tempo wydawnicze wczesnego Faxu byo doprawdy imponujce, co tydzie wychodzi 12-calowy winyl, ktry zazwyczaj zawiera dwa tracki. Na stronie A umieszczano nieco bardziej komercyjne utwory z okolic techno, techno-ambient, natomiast strona B zarezerwowana bya dla charakterystycznych namlookowych pozbawionych beatu 'chill-outw'. Gwnymi klientami rozkrcajcego si Faxu byli bowiem ludzie zwizani ze scen techno, ktrzy jak si okazao byli bardziej otwarci na nowe dwiki ni fani innych rodzajw muzyki. Koncepcja Namlooka bya taka, eby sprytnie 'przemyci' ukryte na stronach B utwory ambientowe pod przykrywk nieco bardziej nonych utworw szeroko pojtego techno ze stron A, a tym samym rozpowszechnia ambient wrd ludzi. Jak si okazao ambient przyj si znakomicie i ju rok pniej pady oskarenia pod kierunkiem Namlooka o to e "chce przemyci swoje dance'owe kawaki ukryte pod ambientowymi" czyli dokadnie odwrotnie do rzeczywistych motyww kierujcego Faxem. Wydawnictwa Faxu miay te charakterystyczn opraw graficzn, nalepka na rodku winylowego krka standardowo ma ksztat koa. Namlook doda jeszcze jedno mniejsze koo w prawej, grnej czci nalepki, w ktrym umieszczano kolejny numer projektu. Kolor duego koa definiuje styl muzyczny w jakim utrzymany jest materia na wydawnictwie. I tak: ty=trance, pomaraczowy=breakbeat, czerwony=clubhouse, czarny=hardcore, niebieski=ambient, jasnoniebieski (bkitny)=jazz, zielony=house. Ponadto byy te mieszanki dwch stylw np. ty z zielonymi plamami to crossover trance'u z housem. Takie oznaczenia byy stosowane we wszystkich wydawnictwach, pniej kiedy Fax przestawi si na wydawanie pyt kompaktowych te oznaczenia zostay zachowane jedynie w stosunku do pyt Namlooka i jego kolaboracji z niemieckimi artystami.

Jednak koczy si ju powoli rok 1992, a Fax cigle wydawa i rozprowadza pyty na wasn rk, bez zorganizowanego dystrybutora. Przeomowy okaza si by dzie w ktrym do Namlooka zadzwoni Christian Thier (DJ Criss), ktry pracowa w jednym ze sklepw muzycznych we Frankfurcie. Thier usilnie przekonywa Petera e powinien natychmiast przyj do sklepu gdy jest tam wanie kto wany z firmy Music Man i by moe bdzie mona sprzeda mu kilka wydawnictw Faxu. Namlook niechtnie przerwa prac nad produkcj kolejnego maxi-singla i uda si na spotkanie. Namlook i DJ Criss zaprezentowali mu nagrania z "True Colours", "Deltraxx" i "Limelight". Czowiek z Music Man'a troch ponarzeka na "True Colours", e jest zbyt komercyjny (sic!), ale pozostae utwory bardzo mu si spodobay i obieca odezwa si do Petera w tej sprawie. Namlook straci ju nadziej na jakikolwiek odzew kiedy otrzyma faks od czowieka o imieniu Lieven z N.E.W.S. (oddzia dystrybucyjny Music Man'a), w ktrym zasugerowa licencj na kilka dotychczas wydanych pozycji bez przeduenia na nastpne wydawnictwa. Namlook zadzwoni do niego i postawi twarde warunki: albo staa umowa dystrybucyjna na wszystkie nasze pyty albo nici z licencji. Ku jego zdziwieniu mczyzna zgodzi si na ten ukad i tak Fax podpisa wymarzon umow dystrybucyjn. N.E.W.S. zawsze wspieraa wszystkie pomysy Namlooka i nigdy nie staraa si wpyn na muzyczn zawarto wydawanych przez niego pyt. To byo to czego Pete Namlook potrzebowa, przesta zajmowa si zbytem pyt i mg wreszcie w stu procentach skoncentrowa si na produkcji muzyki, przede wszystkim ambientu, ktry dotychczas by spychany na strony B winylowych singli.

FAX – okres I (rok 1993)

Od kilku miesicy Namlook mia ju gotowy materia na pierwsz penometraow pyt Faxu. W tym czasie wsppracowa z czowiekiem, ktry jako jedyny w tym czasie wraz z nim siedzia gboko w muzyce ambient, by to Dr.Atmo. Latem 1992 roku pracujc wsplnie nagrali materia na pyt, ktr nazwali "Silence". Prbowali w midzyczasie sprzeda j jakiej innej wytwrni lecz absolutnie nikt nie by tym zainteresowany. Teraz kiedy Fax wreszcie nabra wiatru w agle, postanowili na pocztek zaproponowa swojemu dystrybutorowi wanie ich dzieo, "Silence". N.E.W.S. zamwi do dystrybucji 320 kopii i toczenie mogo si wreszcie rozpocz. "Silence" by pierwszym penym albumem z Faxu i pierwsz pyt kompaktow w jego katalogu, ukaza si jeszcze w grudniu 1992 roku. Jego okadka bya do minimalistyczna, na czarnym tle widniao due koo w kolorze niebieskim (ambient), a w jego prawym, grnym rogu nieco mniejsze, czerwone (ktrego kolor by bez znaczenia). Muzyka zawarta na "Silence" to wolny ethno-ambient z lekkimi wpywami muzyki orientalnej i klasycznej. Fax by pierwsz wytwrni, ktra wydaa w Niemczech penometraow pyt ambient. Z tym dorobkiem Fax wkroczy w rok 1993.

W tyme roku z Faxu wyodrbniono dwa dodatkowe oddziay. Pierwszy nazwany zosta zwyczajnie Sublabel i by przeznaczony na wydawnictwa artystw innych ni Pete Namlook, numery katalogowe pyt z Sublabel zaczynaj si od liter PS (Peter's Sublabel) i posiadaj swj wasny znak graficzny (kko przesonite trjktem). Drugi z nich przeznaczony by dla pyt Namlooka z twrcami wiatowymi (spoza Niemiec), otrzyma on nazw World Label. Peterowi bardzo zaleao na kolaboracjach z artystami wiatowymi, liczc na to e dziki temu rozpowszechni ide ambientu wszdzie gdzie to tylko moliwe. Graficznie pyty z World Label wyrniaj si miniaturowym obrazkiem ziemi widzianej z kosmosu, ich katalogowa sygnatura to litery PW (Peter's World label). Nad wszystkim oczywicie gruje gwny oddzia Faxu czyli Main Label przeznaczony na pyty solowe Namlooka i jego kolaboracje z niemieckimi artystami, standardowa oprawa graficzna i sygnatura katalogowa PK (inicjay Petera). Wszystkie wczesne wydawnictwa Faxu byy limitowane do okoo 500 sztuk (dokadna liczba zaleaa od toczni produkujcej pyty i wynosia od 400 do 600 sztuk). Ograniczony nakad nie oznacza jednak, e po jego wyczerpaniu pyta bya ju nie do zdobycia. Fax chtnie udostpnia (i do dzi udostpnia) licencje na swoje wydawnictwa. Wiele wytwrni takich jak R&S, Subharmonic, Rising High czy Instinct po wykupieniu licencji wydawao pod swoim szyldem pyty z katalogu Fax.

W 1993 roku Fax narzuci ostre tempo i wyjwszy kilka okazjonalnych przerw co tydzie ukazyway si dwa 12-calowe winyle, pyty kompaktowe wci byy rzadkoci. Bardzo du popularno wrd fanw techno zdobya seria epek "4Voice", ktra ju w 1992 roku zainicjowaa gatunek hardtrance szybko podchwycony i skomercjalizowany pniej przez wytwrnie z krgw klubowych. Bardzo czsto po kilku gramofonowych epkach o tym samym tytule zebrane tracki publikowano na wydawnictwie kompaktowym. Tak byo z drugim w historii Faxu kompaktem, niemniej wanym jak pierwszy, zatytuowanym "Air". Ukaza si on w marcu 93 roku i podobnie jak "Silence" sta si legend i znakiem rozpoznawczym Faxowych innowacji. Jest to przedziwna mieszanka ambientu, jazzu, akustycznych partii gitarowych wzbogacona mas przernych ywych instrumentw od fletu po digeridoo. Cech wspln caej serii "Air" jest rwnie ciepy kobiecy gos przemawiajcy do suchacza od czasu do czasu w jzyku francuskim. W poowie 1993 roku wydawnictwa Faxu coraz czciej przybieray form pyty kompaktowej. Pierwsze wydawnictwo World Label od razu umieszczono na cd, a bya nim kolaboracja Namlooka i Mixmaster Morris'a "Dreamfish". W tym formacie pojawia si take druga cz "Silence" oraz bardzo ambientowy "The Putney", ktry Namlook stworzy wsplnie Ludwig'iem Rehberg'iem, szefem firmy EMS Synthi produkujcej syntezatory (EMS uywane byy midzy innymi na "Dark Side Of The Moon" Floydw oraz "Oxygene" Jarre'a). Wytwrnia Namlooka coraz czciej zostawaa doceniana przez artystw zarwno tych bardziej jak i mniej znanych, ktrzy chtnie decydowali si na wspprac z samym labelem jak i jego szefem. Dziki temu Namlook nawiza wspprac m.in. z takimi twrcami jak Tetsu Inoue (dzi ju klasyczny dwupytowy album "2350 Broadway", a take "Shades Of Orion"), Jonah Sharp ze Spacetime Continuum ("Alien Community"), Geir Jenssen z Biosphere ("The Fires Of Ork") czy David Moufang/Move D z Deep Space Network ("I.F."). Wielu artystw dopiero zyskao saw po nawizaniu wsppracy z Faxem, przykadem moe tu by Uwe Schmidt, bardziej rozpoznawany pod swoim pseudonimem Atom Heart ("Coeur Atomique", "Datacide"). Rok 1993 zosta zamknity niewyobraalnym dla wielu dorobkiem 110 wydawnictw (z ktrych wikszo stanowiy winylowe maxisingle).

FAX – okres II (1994 do poowy 1995)

Na przeomie 1993 i 1994 roku Namlook powoa do ycia dwie wytwrnie. Yesterday/Tomorrow Records to label powicony elementom muzyki klasycznej w nurcie ambient, ale take ambientowej stronie muzyki klasycznej. Celem autora "Air" byo pokazanie e ambient wcale nie jest nowym gatunkiem muzyki zrodzonym z nurtu techno, jak wikszo w owym czasie sdzia. Wydawnictwa Y/T powstaj w kooperacji muzyka (lub muzykw) klasycznych z twrcami ambientowymi i s prb poczenia muzyki 'starej' z muzyk przyszoci. Druga wytwrnia powstaa niejako na yczenie odbiorcw muzyki Faxu. Ze wzgldu na ograniczony nakad tytuw katalogowych, nie wszyscy chtni byli w stanie zdoby podan pyt. W przypadku niektrych wyjtkowo udanych pozycji ("Silence" czy "Air") nakady wyczerpyway si zanim jeszcze wikszo zdoaa dowiedzie si o ich istnieniu. Z drugiej strony wytwrnie wykupujce licencje bay si wydawa tytuy ambientowe, wolc raczej bardziej none pozycje techno. W zwizku z tym powoano nowy oddzia Ambient World, ktrego nakadem wznawiano najbardziej popularne tytuy z regularnego katalogu w zmienionej oprawie graficznej. Na pocztek pod szyldem Ambient World ukazay si reedycje jednej ze stricte ambientowych skadanek Faxu oraz druga cz "Silence".

Nowy okres w dziaalnoci wytwrni rozpocz si od wydania drugiej czci "Air", o podtytule "Travelling Without Moving". W uzupenieniu stonowanej elektroniki w tle zawieraa ona sporo ywych partii perkusyjnych i standardowych gitar akustycznych co dao temu wydawnictwu bardziej naturalny, ludzki wymiar. Krek ten zdoby tytu pyty miesica w kwietniowym Mixmagu. Album sprzeda si w mgnieniu oka (mimo relatywnie wysokiej ceny), waciwie ci lokalni dystrybutorzy (gwnie niewielkie mailordery) ktrzy nie zoyli na niego zamwienia w przedsprzeday musieli obej si smakiem. Dziki temu "Air 2" sta si najszybciej wznowion pyt w historii Ambient World, ju w czerwcu 1994 roku, w niecae p roku po wydaniu, wyszo jego nowe toczenie ju pod szyldem AW. Rwnoczenie "Air 2" by ostatni pyt Fax limitowan do 600 sztuk. Ten sukces przekona Petera do zmiany dotychczasowej polityki wydawniczej, jednoczenie obniy ceny pyt oraz podnis limit toczonych kopii do 1000 sztuk. Ten okres to take zdecydowanie rzadsze pozycje w Main Label (PK), a jednoczenie spore oywienie wydawnicze Sublabel i World Label. Teraz edycje kompaktowe zaczy przewaa, a winyle wychodziy coraz rzadziej. Fax zyskiwa coraz wiksz estym wrd niezalenych i eksperymentalnych twrcw. Namlook nawizywa coraz wicej kontaktw z artystami zaintereoswanymi wspprac i tak w tym okresie rozpocz kolaboracj z Richiem Hawtinem (Plastikman) w serii ambient/intelligent "From Within", Billem Laswellem - czowiekiem ktry nie pi tylko pracuje w serii ambient "Psychonavigation" oraz ethnoelectronic "Outland" czy Jonah'em Sharp'em (Spacetime Continuum) w serii electro-ambient "Wechselspannung". Bardzo udany by to okres rwnie dla Sublabel (PS) wtedy to ukazay si wymienite solowe albumy Tetsu Inoue "Ambiant Otaku" oraz po niecaym roku "Organic Cloud", ktre ju wtedy zostay uznane za klasyczne dla gatunku i do dzisiaj s jednymi z najbardziej poszukiwanych przez fanw.

Ponadto w ramach tego oddziau wysza ambientowa pyta "The Whole Traffic" (Dr.Atmo, Pino, Wildjammin) przeznaczona do suchania podczas jazdy samochodem, kady utwr naley sucha przy innej predkoci, std ich tytuy "138 kmh", "110 kmh", "72 kmh" czy w kocu "38 kmh". "My Fascinating Instrument" to pyta, ktrej autorem jest, nieyjcy ju, Oskar Sala, ojciec muzyki elektronicznej, ktry ju w latach 30tych razem Dr Friedrichem Trautweinem zbudowa pierwszy, monofoniczny instrument elektryczny, ktry pynnie potrafi zmienia tony jednego dwiku. Nazywa si Trautonium. Od tego czasu Trautonium zosta waciwie zbudowany od nowa (tranzystory, miniaturyzacja), lecz zdoa zachowa swj wasny, unikalny klang (to wanie Sala wykorzystujc swj instrument stworzy odgosy ptactwa w synnym thrillerze Hitchcocka "Ptaki"). Ta pyta to jego prezentacja. Main Label rwnie moe si pochwali kilkoma przeomowymi pozycjami z tamtego okresu. Seria "Namlook" to materia nagrywany live, jej trzecia cz "Aliens In My Suitcase" to jak sam Namlook twierdzi, jeden z najbardziej eksperymentalnych jego albumw. Minimalistyczny elektro ambient stworzony na dwch maszynach EMS Synthi AKS oraz Roland TR 606, sta si pozycj kontrowersyjn, cenion przez jednych i demonizowan przez innych. W 1994 roku Namlook speni take jedno ze swoich marze i w wyniku swojej znajomoci z legend muzyki elektronicznej Klausem Schulze namwi go na wsplny projekt, trwajc do dzi seri "Dark Side of the Moog" tytuami nawizujc do tytuw Pink Floyd, pierwsza cz ukazaa si w padzierniku 1994 i nosia podtytu "Wish You Were There" (nastpne nosiy rwnie znajomo brzmice podtytuy "A Saucerful of Ambience", "Phantom Heart Brother", "The Final DAT" czy "Obscured by Klaus"). Pete rozpocz wtedy take regularn kolaboracj z Atom Heart pod wsplnym tytuem "Jet Chamber", w ktrej wsplnie eksplorowali rne rodzaje rytmiki. Seria Season's Greetings ukazaa si poza oficjalnym katalogiem Fax w czterech czciach powiconych czterem porom roku. Bya to muzyka environmental, elektroniczny imresjonizm, pierw "Winter" ambientowa eksploracja obszarw pokrytych nieskaziteln biel, potem "Spring" budzenie si natury ze snu (mnstwo nagranego piewu ptakw), nastpnie "Autumn" deszcz, burza, przejmujcy chodem jesienny wiatr, latem 1995 roku wreszcie "Summer" peny rozkwit i lejcy si z nieba ar. Cao zamkna pyta "The Four Seasons" na ktrej umieszczono 18-minutowe urywki z wszystkich czterech pr roku.

FAX – okres III (poowa 1995 do koca 1996)

Do tej pory Fax by znany z nieprawdopodobnej wrcz iloci wydawnictw. Rzadko ktra wytwrnia wydawaa dwie pozycje tygodniowo czy choby nawet jedn na tydzie. Jednak to mordercze tempo sukcesywnie spadao i gdy w pierwszym okresie dziaalnoci (sam rok 1993) Fax dorobi si ponad 110 wydawnictw, to ju w drugim (ptora roku) wiato dzienne ujrzao 'tylko' okoo 80. Na dusz met byo to niemoliwe do utrzymania. Latem 1995 roku szef Faxu zdecydowa zmieni czstotliwo wydawania pyt i poczwszy od "Dark Side of the Moog 3" wydawnictwa sygnowane nazw Fax ukazyway si co dwa tygodnie. W odpowiedzi na rosncy popyt na niektre pyty zrewidowano te limit toczonych krkw. Bardzo popularne projekty, ktrych nakad szybko si wyczerpywa oraz nowe pyty co bardziej znanych muzykw zaczy ukazywa si w liczbie 2000 egzemplarzy, pozostae jak dotychczas w 1000 kopii (okazjonalne winylowe 12-tki limitowano do 500 lub 1000). Trzeci okres to dalszy cig wielu udanych projektw ("From Within", "Jet Chamber", "Psychonavigation", "Outland", "2350 Broadway"), lecz take wiele nowych pomysw i kolaboracji. Jednym z nich jest projekt "Elektro" w ktrym Namlook wsplnie z Robertem Gorlem z niemieckiej sceny EBM lat osiemdziesitych odway si poczy tak z pozoru nie przystajce do siebie gatunki jak ambient i hardcore techno. Natomiast wsppraca Petera z popularnym tureckim muzykiem Burhanem Ocal'em nad pyt "Sultan" to ponowna wycieczka, tym razem muzyczna, do Turcji, sporo etnicznych smaczkw i prawdziwych instrumentw z tamtego rejonu w tonie zorientowanego na rytm ambientu.

W grudniu 1995 roku pod szyldem Fax ukazaa si pierwsza kaseta wideo. Namlook nie chcia wydawa adnych wideo rejestracji, ktre przedstawiayby szczerzcych si do kamery muzykw grajcych na swoich instrumentach. Obrazy skadajce si z animacji 3d take go nie satysfakcjonoway, gdy w tym czasie wszyscy ju uywali tego typu technik. Chcia czego naprawd oryginalnego, czego co najwaciwiej oddawaoby charakter i klimat muzyki ambient. Wtedy z pomoc przysza zaprzyjaniona firma EMS i jej waciciel Ludwig Rehberg. Wprowadzia ona na rynek urzdzenie zwane EMS videosizer, ktre odczytujc dane dwikowe generowane przez syntezatory tworzy na ich podstawie unikalne, animowane obrazy, ktrych ksztat, kolor, jasno i kontrast zale wycznie od niepowtarzalnej kombinacji dwikw. Utwory, ktre zostay zilustrowane obrazami zaczerpnito z pierwszej pyty Rehberga i Namlooka "The Putney" (z wyjtkiem pierwszego, ktry pochodzi z czci drugiej wydanej w lutym 1995 roku). Wydawnictwo to nazwano "The Putney Video".

Fax wreszcie osign siln i pewn pozycj na rynku. Namlook nie mia problemu ze sprzedaniem kadego nakadu dystrybutorom. Nie tylko zdoa sobie zapewni utrzymanie, artystom zwizanym ze swoj wytwrni rwnie. Jednak on nie poprzesta na tym. W 1996 roku powoa do ycia organizacj Electronic Music Center. Jej celem jest wspomaganie wiatowej sceny elektronicznej poprzez instruowanie, nauczanie i pomoc zainteresowanym, modym muzykom, ktrzy chcieliby zosta profesjonalnymi artystami. Program kursw prowadzonych przez EMC to nie tylko wiedza muzyczna ale take odpowiedzi na podstawowe pytania. Na przykad, jak samemu wyda wasn pyt bez pomocy osb trzecich. Prowadzcy kursy to midzy innymi David Moufang (Source Records) czy Atom Heart (Rather Interesting). Ukazaa si nawet pyta pod tytuem "EMC", ktra peni swego rodzaju rol instruktaow i zawiera utwory pokazujce np. jak skonstruowa rytmiczn muzyk ze stworzonych przez siebie w 90% sampli gosowych lub jak zrujnowa utwr za pomoc jednego dwiku albo te w jaki sposb posugiwa si ringmodulatorem.

Okres trzeci zosta zamknity w grudniu 1996 roku, kiedy to pit ju cz "Dark Side of the Moog" (Psychedelic Brunch), do ktrej Peter i Klaus zaprosili Billa Laswella otworzy sam Robert Moog sowami "I would like to present to you The Dark Side of the Moog".

FAX – okres IV (1997 - 1999)

Stao si. Stale rozluniany harmonogram wydawniczy rozsypa si. Przestaa obowizywa regua jednej pyty co dwa tygodnie. Kiedy Pete Namlook powiedzia, e chce zala rynek swoimi wydawnictwami. Oczywicie trudno zalewa rynek w dosownym tego sowa znaczeniu limitowanymi edycjami. Chodzio o zalanie rynku rnorodn muzyk u podstaw ktrej ley muzyka environmental czy te jak my j nazywamy ambient, Pete chcia sprowokowa ruch wok tej muzyki, pobudzi suchaczy, a take muzykw do wzicia udziau w jej ewolucji. W 1997 roku cay wiat oszala na punkcie pewnych odamw muzyki elektronicznej, zacza ona przeywa wielki boom, nagle wszyscy zaczli si ni interesowa. Ju nie trzeba byo zalewa rynku tak mikroskopijnymi edycjami, on by ju zalewany megaprodukcjami wielkich koncernw pytowych, w radiu, telewizji, wszdzie 'electronica' czy 'electronic revolution'. Namlook zdecydowa e od teraz nie ma potrzeby pieszy si i trzyma jakich regu. Nie oznaczao to wcale jakich drastycznych zmian, statystycznie nadal za porednictwem Fax ukazyway si prawie dwie pyty miesicznie, po prostu w tej regularnej sieci premierowych dat zaczy pojawia si od czasu do czasu dusze lub krtsze przerwy.

Wikszo wydawnictw tamtego okresu to kontynuacje wczeniejszych kolaboracji. Du popularno zdobya trzecia cz "Jet Chamber" (Namlook/Atom Heart), ktrej styl zosta okrelony mianem drums&more (Faxowa odmiana drum&bass). Po dugiej przerwie powrcia seria "Silence" ze swoj trzeci odson na pocztku 1998 roku. Rok pniej swojej kontynuacji doczeka si take "Air" (Elle A Du Shell). Namlook podj take wspprac z kilkoma bardzo ciekawymi twrcami. Kontynuujc swoje jazzowe zainteresowania wyda pyt z DJem i producentem Hubertusem Heldem, gdzie ponownie dokona fuzji bardzo zrnicowanych gatunkw (jazz, house, trance). Wizyta na festiwalu jazzowym we Frankfurcie zaowocowaa w znajomo z Karlem Bergerem, ktrego przedstawi Peterowi Bill Laswell. Berger to jeden z lepszych wibrafonistw, a Namlook natychmiast zaproponowa mu wspln prac nad albumem. Rezultatem by wydany w czerwcu 1998 roku krek "Polytime" kompilujcy w sobie jazz, muzyk elektroniczn, blues i filmowe klimaty lat 70-tych.

Bardzo udana okazaa si wsppraca z Bobbym Birdem z Higher Intelligence Agency, z ktrym Namlook wyda w tym okresie dwie czci projektu "S.H.A.D.O". W druynie pojawi si te bardzo utalentowany, mody niemiecki muzyk Wolfram der Spyra, debiutujc pyt "Phonehead" i kontynuujc pniej bardzo udanym albumem "Sferics" wprowadzi oywczy powiew nowego brzmienia, acz wci korzeniami mocno zwizanego z krgami berliskimi. Fax sign rwnie w krgi industrialne, Peter od duszego czasu podziwia prac swojego imiennika Petera Prochira (m.in. Sielwolf), Prochir nawet pojawia si czasami jako wspkompozytor na wczesnych wydawnictwach winylowych Faxu (seria "Crypt Corp.") i wreszcie w 1998 roku obydwaj panowie skompletowali materia na pyt "Miles Apart", mroczn i pen poamanych rytmicznych struktur. Projekt "Planetarium" to kolaboracja Namlooka z obiecujc grup z Sankt Petersburga, New Composers. Sublabel wyda bardzo ciepo przyjt pyt modego szwedzkiego muzyka Petera Benischa "Waiting For Snow", fani od dawna ledzcy poczynania niemieckiej wytwrni uznali j za najlepsz pyt Faxu w 1999 roku. Jochem Paap (aka Speedy J) to kolejna znana posta cignita do druyny Faxu. W 1999 roku ukazay si a dwie jego pyty zatytuowane "Vrs-Mbnt-Pcs 9598" zawierajce ambientowe utwory, ktre Paap skomponowa w latach 1995-1998 pomidzy swoimi licznymi projektami. W przedostatnim roku drugiego tysiclecia ukazaa si ju sma cz, jednego z najpopularniejszych projektw Faxu, "Dark Side of the Moog" (Careful with the AKS, Peter), tym razem jest to rejestracja wystpu na ywo jaki Pete Namlook i Klaus Schulze dali 23 kwietnia 1999 roku na Hamburskim festiwalu jazzowym (!), by to wyjtkowy wystp, po pierwsze ze wzgldu na koncertow premier Trautonium Oskara Sali, na ktrym gra Peter oraz ze wzgldu na bardzo rytmiczny repertuar wystpu (rytmy oscyloway pomidzy electro, jazzem i jungle).

Rok 1999 zakoczy si dla Faxu 13 grudnia, tego dnia ukazaa si pyta "Silence IV" Namlooka, ktra zapewne miaa za zadanie zakoczy jaki wikszy okres istnienia wytwrni podobnie jak jej pierwsza cz rozpocza jej waciw dziaalno.

FAX – okres V (2000 - 2002)

W lutym 2000 Pete Namlook otwar nowy, pity ju rozdzia w historii swojej wytwrni. Pyt, ktra rozpocza ten okres jest czwarta cz projektu z Billem Laswellem "Outland", w ktrej z jednej strony wykorzystano nagrania oryginalnych instrumentw plemion i ludw z caego wiata, a z drugiej wykorzystano najnowsz technik DSP (Digital Signal Processing) do obrbki dwiku na albumie. Jednak prawdziwym hitem akcentujcym wejcie w nowy rok wydawniczy bya reedycja jednego z najbardziej kultowych albumw ambientowych jakie ukazay si nakadem frankfurckiej wytwrni, mowa tutaj o debiutanckiej solowej pycie Tetsu Inoue "Ambiant Otaku" wydanej oryginalnie w 1994 roku. Namlook stara si bardzo ostronie dobiera tytuy przeznaczone do reedycji, gdy przy niektrych przedsiwziciach deklarowana przez fanow ch zakupu wznawianego tytuu powanie rozmina si z rzeczywist sprzeda (np. przypadek "2350 Broadway"), tym razem jednak nie byo tego problemu, a "Ambiant Otaku" bya prawdopodobnie jedn z lepiej sprzedajcych si pyt Faxu w ostatnich latach. Z innych godnych wspomnienia tytuw, ktre ukazay si w 2000 roku naley wymieni bardzo udan kontynuacj wsppracy Namlooka z Peterem Prochirem pod tytuem "Possible Gardens" oraz bardzo dugo oczekiwan (7 lat!) drug cz projektu "Fires of Ork" z udziaem Geira Jenssena, tym razem bardziej ambientow. Wraz z rozwojem technologii i coraz wiksz jej dostpnoci wiele dotychczas niedostpnych tytuw kryo wrd fanw w formie kopii cdr, minidisc, ewentualnie mp3. Aby w jaki sposb wyj naprzeciw wszystkim tym, ktrzy niedawno dopiero odkryli t wytwrni i nie maj moliwoci zdobycia bardzo wielu tytuw, Pete Namlook zdecydowa si udostpni wikszo katalogu w formie mp3. Za niewielk opat mona dziki firmie Emusic, zdoby prawie wszystkie pyty z Fax Records w postaci plikw mp3. Wprawdzie jako zastosowanej kompresji pozostawia wiele do yczenia (128kbs), ale jest to prosty i w miar tani sposb sprawdzenia interesujcej pyty pod wzgldem zawartoci (a dziki temu artyci otrzymuj niewielk gratyfikacj) i w przypadku pozytywnych rezultatw ewentualn prb jej zdobycia z rynku albumw uywanych. W roku 2001 Fax wyda (nie liczc reedycji) 7 albumw (jak dotychczas najmniej w historii), z ktrych najciekawsze powstay w wyniku wsppracy Pete Namlooka i Move D. Przede wszystkim naley wspomnie o pycie "Wired", ktra wzbudzia wielkie poruszenie wrd fanw wytwrni, gdy niemal zgodnie spodobaa si wszystkim, nawet najwikszym malkontentom, uzyskujc miano najlepszego wydawnictwa w 2001 roku. Powanym konkurentem do tego miana bya wydana w tym roku pita cz serii "Silence", ktra mimo swojej wysokiej jakoci nie wniosa takiego powiewu wieoci do faxowych wydawnictw co wanie "Wired". W odpowiedzi na dobre przyjcie tego albumu Move D i Namlook zarejestrowali i wydali jesieni 2001 roku pyt "Live in Heidelberg", zawierajc cakiem nowy materia, acz nie tak dobry jak na "Wired".

Narastajcy kryzys na muzycznych rynkach wydawniczych nie omin take Fax Records. Od roku 2000 bardzo wyranie wida zmniejszenie iloci wydawanych tytuw oraz powane ograniczenie dziaalnoci kolaboracyjnej Pete'a Namlooka. Kompletnie zanika aktywno Sublabel'a, gdzie, jak twierdzi spora cz fanw, krya si wielka sia wytwrni. Bardzo powanie ograniczono te dziaalno World label (trzy tytuy w cigu dwch lat). Aby w tych trudnych czasach utrzyma si z wydawania muzyki Pete Namlook waciwie ograniczy si do wydawania wasnej twrczoci, dopuszczajc jedynie do wsppracy z artystami niemieckimi. Niestety jak si wydaje w lad za zmniejszeniem czstotliwoci wydawniczej nie wzrosa w zauwaalny sposb jako prezentowanych nagra, przez co cz fanw czuje si zawiedziona dzisiejsz kondycj wytwrni. Mimo to Fax wci yje wasnym yciem, a Namlook poszukuje urozmaicenia w swoim wspczesnym repertuarze czego dowodem jest wydanie w 2002 roku kontynuacji do albumu "Syn" wydanej przed ponad siedmioma laty. By to przecie zoty okres dziaalnoci Fax Records, lata transowych epek i ambientowych arcydzie. Take w tym roku po trzech latach przerwy korespondencyjna wsppraca Klausa Schulze i Namlooka doczekaa si swojej dziewitej odsony, przyjtej wyjtkowo ciepo i z entuzjazmem.

Historia Faxu na tym si nie koczy, Peter Kuhlmann nie przestanie tworzy muzyki i nie przestanie prowadzi swojej wytwrni. Ten czowiek pokaza wielu ludziom, e mona obej si bez sprzedawania siebie i swojej muzyki. Za jego przykadem poszli inni zakadajc wasne, niezalene wytwrnie i utrzymujc si z wasnej twrczoci. wiat jeszcze do koca nie upad jeli istniej tacy ludzie jak Peter Kuhlmann, ktry wypowiedzia kiedy znamienne sowa "jeli nadejdzie taki dzie, w ktrym bd zmuszony pj na kompromis dotyczcy muzyki, bdzie to dzie w ktrym zamkn Fax". Oby taki dzie nigdy nie nadszed.


Artyku z marca 2000r., uaktualniony w 2002 r., oryginalnie opublikowany na amach serwisu Taboo

-- Leszek abiski [4 padziernika 2004]

powrt do artykuw »


Szukaj:

nowe na stronie:
Decondition ‎&…
Maison Close –…
Nyodene D – Eden…
Consumer Electronics…
Nova - Utopica Musa
SPK - Zamia Lehmanni…
Feanch, Dutour, Lubat…
The Third Eye Foundati…
Dissonant Elephant - 5…
Club Alpino - Woouldy
Club Alpino - Tunga
Roman Wierciski - We ar…
Jan Grnfeld - Music f…
Simfonica - Song of the…
Roman Catholic Skulls…
Chvad SB - Phenomenali…
Lonsai Maikov - Dce…
Robert Henke w Chorzowie
Dog in the Evening…
Sublamp - Cathedrals o…
wicej »

polecamy | wicej »

© 1996-2022 postindustry.org


wygenerowane w 0.007 s.